Metody aktywizujące upowszechniane są i rozwijane przez najnowszy nurt badań w dziedzinie pedagogiki dorosłych (adragogiki). Rozwijają one umiejętność analitycznego myślenia, skłaniają uczestników do samodzielnego rozwiązywania problemów i stosowania w praktyce posiadanej wiedzy i umiejętności, doskonalą sztukę dyskutowania, stawiania pytań, argumentowania oraz pracy zespołowej. Należą do nich m.in. takie metody jak:

Akwarium - grupa uczestników wykonuje zadania podczas gdy pozostali obserwują przebieg doświadczenia

Burza mózgów - technika polegająca na pobudzeniu grupy do prezentowania skojarzeń i myśli łączących się z pojęciem lub wydarzeniem bez komentowania ich przez grupę czy trenera

Ćwiczenie integracyjne - ćwiczenie lub gry wprowadzające uczestników w program treningu, pobudzające ich zaangażowanie, pozwalające im wzajemnie się poznać

Ćwiczenie twórcze - ćwiczenie, które odwołuje się do myślenia twórczego, pozostawia uczestnikom dużo miejsca na własną inwencję

Ćwiczenie umiejętności - działanie, które służy do ćwiczenia konkretnych umiejętności

Debata - przypisanie (arbitralne) uczestnikom stanowiska "za" i "przeciw" postawionej tezie dla sprowokowania dyskusji nad problemem

Demonstracja - pokazanie uczestnikom jak pomysł, zadanie, procedura czy umiejętność może zostać wykorzystana w działaniu

Dyskusja grupowa - wymiana myśli, poglądów na zadany przez trenera temat na forum całej grupy

Dyskusja panelowa - prezentacja wypracowanych pomysłów czy rozwiązań przez reprezentantów ma łych grup na forum całej grupy treningowej i ich omówienie

Dyskusja w parach - rozmowa uczestników o osobistych doświadczeniach, pozwala bezpiecznie wyrazić swoje zdanie

Dyskusja w podgrupach - wymiana myśli, poglądów na zadany przez trenera temat, mocniej angażująca uczestników

Gra - aktywność, najczęściej podporządkowana ścisłym regułom, która w symboliczny sposób odnosi się do treści szkolenia

Kontrakt - porozumienie zawarte z uczestnikami polegające na ustaleniu zasad obowiązujących obie strony kontaktu zarówno podczas trwania całego treningu, jak i poszczególnych sesji

Kwestionariusz - narzędzie samooceny, najczęściej formularz

Linia - uczestnicy wyrażają swoją postawę wobec zjawiska ustawiając się w szeregu obrazującym jej nasilenie

Obserwacja - przyglądanie się działaniom podejmowanym przez innych bez bezpośredniego uczestnictwa w tym działaniu

Prezentacja - przekazanie przez trenera wiedzy w uporządkowanej formie

Rozwiązywanie problemu - poszukiwanie przez uczestników rozwiązań problemu postawionego przez trenera

Rundka - uczestnicy kolejno przedstawiają swoje spostrzeżenia lub odpowiedź na zadane pytanie

Samoocena - refleksja uczestników nad własnymi zachowaniami, postawami, wartościami

Studium przypadku - analiza i wypracowanie rozwiązań realnej sytuacji lub fikcyjnego wydarzenia

Symulacja - fikcyjna, wymyślona sytuacja, mająca na celu ćwiczenie nabytych umiejętności przez uczestników

Uczenie się w parach - wzajemne przekazywanie sobie prostych umiejętności

Opracowano na podstawie materiałów Fundacji "Partners" Polska